รับสอนประมูลงานภาครัฐ e-GP และ e-Bidding

บริการรับสอนประมูลงานภาครัฐ e-GP และ e-Bidding ครบวงจร สอนตั้งแต่พื้นฐาน การจัดเตรียมเอกสาร ไปจนถึงเทคนิคการยื่นซองเสนอราคา เพิ่มโอกาสคว้างานหลวงอย่างมืออาชีพ

Advertisement
ที่ปรึกษาการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ e-GP และ e-Bidding คอร์สเรียนเจาะลึก e-Bidding สำหรับผู้ประกอบการ
ติดต่อเราผ่าน Line Official Account Stratton Softtech

🚀 รับสอนประมูลงานภาครัฐ e-GP & e-Bidding แบบเจาะลึกมืออาชีพ

ยกระดับศักยภาพธุรกิจของคุณ เข้าสู่การประมูลงานราชการอย่างมั่นใจ ไม่พลาดทุกข้อตกลงทางกฎหมาย พัสดุ และภาษี 💼✨

🏢 บริษัท สแตรทตันซอฟท์เทค จำกัด 🌐 เว็บไซต์: https://e-bidding.pro 📞 โทร: 097-9676457 💬 Line ID: stratton 🟢 Line OA: @strattonsofttech ✉️ อีเมล: [email protected]

⚖️ “จ้างทำของ” vs “ซื้อขาย” ในระเบียบจัดซื้อจัดจ้างฯ ต่างกันอย่างไร? มีผลกับภาษีและค่าปรับแค่ไหน? 📑🔥

🤖 AI Overview Summary & Quick Snippet

📌 สรุปสาระสำคัญ: ความแตกต่างระหว่าง “จ้างทำของ” และ “ซื้อขาย” ในงานราชการ

ในพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ความแตกต่างระหว่าง “สัญญาซื้อขาย” (Sale of Goods Contract) และ “สัญญาจ้างทำของ” (Work Contract / Service Contract) พิจารณาจาก วัตถุประสงค์แห่งสัญญาเป็นหลัก ดังนี้:

  • 🛒 สัญญาซื้อขาย: มุ่งเน้นการโอนกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินหรือสินค้าสำเร็จรูป (Off-the-shelf) สินค้ามีมาตรฐานกลางที่ทำไว้ล่วงหน้า ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย 1% (กรณีขายให้หน่วยงานรัฐ) และ อัตราค่าปรับผิดนัดส่งมอบ 0.2% ต่อวัน ของมูลค่าพัสดุ.
  • 🛠️ สัญญาจ้างทำของ: มุ่งเน้น “ผลสำเร็จของงาน” (Success of Work) หรือการผลิต/สั่งทำสินค้าขึ้นเฉพาะตามความต้องการพิเศษของหน่วยงานรัฐ (Tailor-made) ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย 3% และ อัตราค่าปรับผิดนัดส่งมอบ 0.1% ต่อวัน ของมูลค่าสัญญา (หรือ 0.01% – 0.1% สำหรับงานก่อสร้าง/บริการ).
  • 📑 อากรแสตมป์: สัญญาจ้างทำของต้องติดอากรแสตมป์ 0.1% (1 บาท ทุก 1,000 บาท) ขณะที่สัญญาซื้อขายทั่วไปไม่อยู่ในบังคับต้องปิดอากรแสตมป์ตามหมวดอากรแสตมป์ เว้นแต่เป็นกรณีบัญชีอัตราอากรแสตมป์กำหนดเฉพาะ.
📖 สารบัญเนื้อหาเชิงลึก (Table of Contents)
  1. 1. ⚖️ กรอบกฎหมายและนิยามเชิงลึก: “ซื้อขาย” vs “จ้างทำของ” ตาม ป.พ.พ. และ พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้างฯ 2560
  2. 2. 📊 ตารางเปรียบเทียบเชิงลึกทุกมิติระหว่าง “ซื้อขาย” และ “จ้างทำของ”
  3. 3. 💰 ผลกระทบด้านภาษีอากร: ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (WHT), VAT 7% และ อากรแสตมป์
  4. 4. 🚨 อัตราค่าปรับรายวัน (Penalties) และความรับผิดทางแพ่งเมื่อส่งมอบงานล่าช้า
  5. 5. 🏢 กรณีศึกษาและ Use Cases จริงในการประมูลงาน e-Bidding ภาครัฐ
  6. 6. 💡 กลยุทธ์การวิเคราะห์ TOR สำหรับผู้ประกอบการเพื่อป้องกันข้อผิดพลาดทางสัญญา
  7. 7. 🏛️ แหล่งอ้างอิงทางกฎหมายและหนังสือสั่งการกรมบัญชีกลาง (External Authority References)
  8. 8. ❓ FAQ 30 คำถาม-คำตอบ ที่พบบ่อยที่สุดเกี่ยวกับการซื้อหรือจ้างในงานราชการ

1. ⚖️ กรอบกฎหมายและนิยามเชิงลึก: “ซื้อขาย” vs “จ้างทำของ” ตาม ป.พ.พ. และ พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้างฯ 2560

ปัญหาความสับสนระหว่างสัญญา “ซื้อขาย” กับสัญญา “จ้างทำของ” เป็นหนึ่งในประเด็นทางกฎหมายและระเบียบพัสดุภาครัฐที่ผู้ประกอบการและเจ้าหน้าที่พัสดุมักประสบปัญหามากที่สุด เพราะการตีความผิดพลาดไม่ได้ส่งผลเพียงแค่ชื่อเรียกหน้าสัญญาเท่านั้น แต่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อ ภาระภาษี, อัตราค่าปรับผิดนัด, การบริหารสัญญา, และความเสี่ยงในการถูกริบหลักประกันสัญญา 😱💸

1.1 นิยามตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.)

ในการพิจารณาเจตนาของคู่สัญญา ศาลและกรมสรรพากรจะอ้างอิงประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เป็นหลัก:

  • สัญญาซื้อขาย (มาตรา 453): คือสัญญาซึ่งบุคคลฝ่ายหนึ่งเรียกว่า “ผู้ขาย” โอนกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินให้แก่บุคคลอีกฝ่ายหนึ่งเรียกว่า “ผู้ซื้อ” และผู้ซื้อตกลงว่าจะใช้ราคาทรัพย์สินนั้นให้แก่ผู้ขาย วัตถุประสงค์หลักคือ “การโอนกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สิน” 📦✨
  • สัญญาจ้างทำของ (มาตรา 587): คือสัญญาซึ่งบุคคลคนหนึ่งเรียกว่า “ผู้รับจ้าง” ตกลงรับจะทำงานสิ่งใดสิ่งหนึ่งจนสำเร็จให้แก่บุคคลอีกคนหนึ่งเรียกว่า “ผู้ว่าจ้าง” และผู้ว่าจ้างตกลงจะให้สินจ้างเพื่อผลสำเร็จแห่งการที่ทำนั้น วัตถุประสงค์หลักคือ “ผลสำเร็จของงาน (Success of Work)” ไม่ใช่ตัวทรัพย์สินเพียงอย่างเดียว 🛠️🎯

1.2 นิยามตาม พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560

ตาม พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้างฯ มาตรา 4 ได้แบ่งประเภทของพัสดุและการจัดซื้อจัดจ้างไว้อย่างชัดเจน:

“การซื้อ” หมายความว่า การซื้อพัสดุทุกชนิดไม่ว่าจะเป็นสินค้า วัสดุ ครุภัณฑ์ อุปกรณ์ หรือสิ่งของอื่นใด รวมถึงการจัดหาที่รวมถึงการติดตั้ง การทดสอบ หรือการบริการที่เกี่ยวเนื่องด้วย แต่มูลค่าของบริการนั้นต้องไม่สูงกว่ามูลค่าของพัสดุนั้นเอง 🛒📊

“การจ้าง” แบ่งออกเป็นหลายลักษณะ เช่น จ้างบริการ, จ้างจดทำ, จ้างทำของ, จ้างเหมาบริการ, จ้างออกแบบและควบคุมงาน, และจ้างก่อสร้าง ซึ่งมุ่งเน้นทักษะ แรงงาน ความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน หรือการสั่งทำพัสดุตามแบบรูปรายการ (Specifications) ที่หน่วยงานรัฐกำหนดขึ้นเป็นการเฉพาะ 🏗️💻

💡 เกณฑ์ชี้ขาดสำคัญ (The Core Test): หากสินค้านั้นมีอยู่แล้วตามท้องตลาดทั่วไป (Off-the-shelf) ซื้อมาขายไปได้ทันที แม้ต้องมีการขนส่งหรือประกอบเล็กน้อย จะถือเป็น “การซื้อขาย” แต่หากสินค้านั้นยังไม่มีอยู่ ต้องนำวัตถุดิบมาประดิษฐ์ สั่งตัด ตัดเย็บ ปรับแต่ง หรือพัฒนาขึ้นมาใหม่ตามแบบพิเศษเฉพาะหน่วยงานรัฐนั้นๆ จะตกเป็น “การจ้างทำของ” ทันที! 🔍✨

2. 📊 ตารางเปรียบเทียบเชิงลึกทุกมิติระหว่าง “ซื้อขาย” และ “จ้างทำของ”

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน ผู้เชี่ยวชาญจาก Stratton Softtech ได้สรุปตารางเปรียบเทียบความแตกต่างในทุกมิติสำคัญดังนี้:

มิติการพิจารณา 📌 🛒 สัญญาซื้อขาย (Sale Contract) 🛠️ สัญญาจ้างทำของ (Work Contract)
วัตถุประสงค์หลักของสัญญา มุ่งโอนกรรมสิทธิ์ในตัวทรัพย์สิน/สินค้า มุ่งผลสำเร็จของงาน (Success of Work) และฝีมือแรงงาน
ลักษณะพัสดุ/สินค้า สินค้ามาตรฐานสำเร็จรูป มีจำหน่ายทั่วไปในท้องตลาด สินค้าทำขึ้นเฉพาะ (Tailor-made) ตามแบบรูปรายการเฉพาะ
ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย (WHT) 1% (เมื่อจ่ายเงินโดยหน่วยงานราชการ/รัฐวิสาหกิจ) 3% (คำนวณจากยอดก่อน VAT)
อัตราค่าปรับผิดนัดส่งมอบต่อวัน 0.20% ของมูลค่าพัสดุที่ยังไม่ได้ส่งมอบ 0.10% ของมูลค่าสัญญา (หรือ 0.01%-0.1% งานก่อสร้าง/บริการ)
อากรแสตมป์ (Stamp Duty) ไม่อยู่ในบังคับต้องปิดอากรแสตมป์ (เว้นแต่สัญญาเฉพาะ) ต้องปิดอากรแสตมป์ 0.1% (1 บาท ต่อทุก 1,000 บาท)
ความรับผิดในความสูญหาย/วินาศภัย โอนไปยังผู้ซื้อเมื่อมีการส่งมอบและตรวจรับเรียบร้อย เป็นของผู้รับจ้างจนกว่างานจะทำเสร็จและส่งมอบสำเร็จ
สิทธิในการจ้างช่วง (Subcontract) ผู้ขายจัดหาสินค้าจากแหล่งใดก็ได้มาส่งมอบ ห้ามจ้างช่วงงานส่วนที่เป็นสาระสำคัญ เว้นแต่ได้รับอนุญาต
ระยะเวลาการรับประกันความชำรุดบกพร่อง ตามเงื่อนไขผู้ผลิต หรือตามที่กำหนดใน TOR (เช่น 1 ปี) ตามที่กำหนดในสัญญา (งานก่อสร้างมักจะ 1-2 ปีขึ้นไป)
จุดรับรู้รายได้และภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) เมื่อส่งมอบสินค้า หรือเมื่อโอนกรรมสิทธิ์ เมื่อได้รับชำระเงิน หรือเมื่อส่งมอบผลงานสำเร็จ
ตัวอย่างงานในระบบ e-GP ซื้อเครื่องคอมพิวเตอร์สำนักงาน, ซื้อกระดาษ A4, ซื้อน้ำมันเชื้อเพลิง จ้างพัฒนาซอฟต์แวร์เฉพาะ, จ้างตัดชุดเครื่องแบบ, จ้างก่อสร้างอาคาร

🔥 อยากชนะการประมูล e-Bidding แบบมืออาชีพ ไม่โดนปรับ ไม่ถูกตัดสิทธิ์?

ยกระดับทีมงานของคุณด้วยคอร์สเรียนประมูลงานภาครัฐ e-GP & e-Bidding ตัวต่อตัวและ In-house Training โดย expert ตัวจริงจาก บริษัท สแตรทตันซอฟท์เทค จำกัด ติวเข้มตั้งแต่การคำนวณราคากลาง เทคนิคการอ่าน TOR ตลอดจนการบริหารสัญญาและภาษีพัสดุ!

🚀 ดูรายละเอียดคอร์สเรียน e-Bidding คลิกที่นี่

3. 💰 ผลกระทบด้านภาษีอากร: ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (WHT), VAT 7% และ อากรแสตมป์

ความแตกต่างระหว่างซื้อและจ้างทางภาษีอากร เป็นเรื่องที่กรมสรรพากรให้ความสำคัญอย่างมาก หากตีความประเภทสัญญาผิดพลาด อาจทำให้ถูกประเมินภาษีย้อนหลัง พร้อมเบี้ยปรับและเงินเพิ่มอย่างหนักหน่วง! 😱💸

3.1 ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax – WHT)

ตามคำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป. 4/2528 และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง การจ่ายเงินค่าพัสดุของหน่วยงานราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีหลักเกณฑ์ดังนี้:

  • กรณี “ซื้อขายพัสดุ”: หน่วยงานรัฐผู้จ่ายเงินมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตรา 1% ของยอดเงินก่อนภาษีมูลค่าเพิ่ม ($VAT$)
  • กรณี “จ้างทำของ / จ้างรับทำของ / จ้างเหมา”: หน่วยงานรัฐมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตรา 3% ของยอดเงินก่อนภาษีมูลค่าเพิ่ม ($VAT$)
⚠️ ระวังข้อผิดพลาดทางภาษี! หากสัญญาเขียนว่า “ซื้อพร้อมติดตั้ง” แต่งานติดตั้งมีสัดส่วนสำคัญและต้องใช้ทักษะเฉพาะ เช่น สัญญาสั่งผลิตเครื่องจักรพร้อมติดตั้งระบบไฟฟ้าสรรพากรอาจตีความว่าสัญญาฉบับนั้นเป็น “สัญญาจ้างทำของทั้งฉบับ” และบังคับหัก ภาษี ณ ที่จ่าย 3% ทั้งจำนวน หากคุณยื่นเพียง 1% จะถูกเรียกเก็บเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ขาดไป! 💥

3.2 อากรแสตมป์ (Stamp Duty) ตามประมวลรัษฎากร

ตามตารางอากรแสตมป์ หมวด 2 แห่งประมวลรัษฎากร:

  • สัญญาจ้างทำของ (ลักษณะแห่งตราสาร 1): ต้องปิดอากรแสตมป์ในอัตรา 1 บาท สำหรับทุกๆ 1,000 บาท (หรือ 0.1%) ของจำนวนเงินค่าจ้างทั้งหมด โดยผู้รับจ้างมีหน้าที่ต้องติดอากรแสตมป์และขีดฆ่าให้เรียบร้อยก่อนหรือภายในวันทำสัญญา
  • สัญญาซื้อขาย: โดยทั่วไปไม่อยู่ในบังคับต้องปิดอากรแสตมป์ เว้นแต่กรณีเป็นสัญญาซื้อขายเรือ สัตว์พาหนะ หรือสัญญาซื้อขายที่มีลักษณะเฉพาะตามที่กฎหมายกำหนดไว้เป็นการพิเศษ

3.3 ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT 7%) และจุดความรับผิดในการเสียภาษี (Tax Point)

จุดความรับผิดในการเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม ($Tax Point$) ระหว่างการซื้อและการจ้างแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง:

  1. สัญญาซื้อขายสินค้า: Tax Point เกิดขึ้นเมื่อ มีการส่งมอบสินค้า หรือเมื่อมีการโอนกรรมสิทธิ์ในสินค้า หรือเมื่อมีการชำระราคา หรือเมื่อมีการออกใบกำกับภาษี แล้วแต่เหตุการณ์ใดจะเกิดขึ้นก่อน
  2. สัญญาจ้างทำของ: Tax Point เกิดขึ้นเมื่อ ได้รับชำระราคาค่าบริการ/ค่าจ้าง หรือเมื่อมีการออกใบกำกับภาษี หรือเมื่อได้ใช้บริการนั้นแล้ว แล้วแต่เหตุการณ์ใดจะเกิดขึ้นก่อน

4. 🚨 อัตราค่าปรับรายวัน (Penalties) และความรับผิดทางแพ่งเมื่อส่งมอบงานล่าช้า

ปัจจัยสำคัญที่สุดอย่างหนึ่งในการทำสัญญากับหน่วยงานภาครัฐตาม ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 162 คือการกำหนด “อัตราค่าปรับรายวัน” กรณีผู้ขายหรือผู้รับจ้างส่งมอบงานล่าช้ากว่ากำหนดในสัญญา ⏳💥

4.1 การเปรียบเทียบอัตราค่าปรับตามระเบียบพัสดุฯ ข้อ 162

ประเภทสัญญาจัดซื้อจัดจ้าง 📑 อัตราค่าปรับรายวัน (% ต่อวัน) 💸 ฐานในการคำนวณค่าปรับ 🧮
1. สัญญาซื้อขาย (Purchase) 0.20% ต่อวัน คำนวณจากราคาพัสดุที่ยังไม่ได้ส่งมอบ (หรือราคาเต็มหากกระทบการใช้งานรวม)
2. สัญญาจ้างทำของ / จ้างพัสดุทั่วไป 0.10% ต่อวัน คำนวณจากราคาค่าจ้างตามสัญญาเต็มจำนวน
3. สัญญาจ้างก่อสร้าง (Construction) 0.01% – 0.10% ต่อวัน (ส่วนใหญ่ระบุ 0.10%) คำนวณจากราคางานจ้างตามสัญญาเต็มจำนวน
4. สัญญาจ้างที่ต้องการความต่อเนื่อง (เช่น จ้างทำความสะอาด/รักษาความปลอดภัย) กำหนดเป็นรายวันตามอัตราตายตัว (เช่น 500-2,000 บาท/วัน) ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขใน TOR

ตัวอย่างการคำนวณค่าปรับ:

หากสัญญามีมูลค่า $10,000,000$ บาท ส่งมอบงานล่าช้าไป 30 วัน:

  • กรณีสัญญา “ซื้อขาย” (อัตรา 0.2%): ค่าปรับต่อวัน = $10,000,000 \times 0.002 = 20,000$ บาท/วัน รวม 30 วัน เป็นเงิน 600,000 บาท
  • กรณีสัญญา “จ้างทำของ” (อัตรา 0.1%): ค่าปรับต่อวัน = $10,000,000 \times 0.001 = 10,000$ บาท/วัน รวม 30 วัน เป็นเงิน 300,000 บาท
💡 Insight จากผู้เชี่ยวชาญ Stratton Softtech: เห็นได้ชัดว่าสัญญาซื้อขายมีอัตราค่าปรับสูงกว่าสัญญาจ้างทำของถึง 2 เท่า! ดังนั้น หากงานของคุณเป็นงานสั่งทำพิเศษ แต่หน่วยงานร่าง TOR ออกมาเป็น “สัญญาซื้อขาย” คุณกำลังแบกรับความเสี่ยงค่าปรับที่สูงเกินจำเป็นอย่างมาก! 🎯

5. 🏢 กรณีศึกษาและ Use Cases จริงในการประมูลงาน e-Bidding ภาครัฐ

📱 Case 1: การพัฒนาระบบ Application vs การซื้อ Software License

สถานการณ์: หน่วยงานราชการจัดซื้อระบบบริหารจัดการข้อมูลองค์กร

วิเคราะห์: หากเป็นการซื้อโปรแกรม Microsoft 365 หรือ Adobe Success แบบพร้อมใช้ ถือเป็น “ซื้อขาย” (หัก 1%, ปรับ 0.2%) แต่หากเป็นการว่าจ้างบริษัทซอฟต์แวร์เขียน Code ขึ้นมาใหม่ตาม Workflow ของหน่วยงาน ถือเป็น “จ้างทำของ” (หัก 3%, ปรับ 0.1%, ติดอากรแสตมป์ 0.1%)

👕 Case 2: การจัดทำชุดเครื่องแบบบุคลากรประจำปี

สถานการณ์: สั่งตัดชุดยูนิฟอร์มจำนวน 5,000 ชุด

วิเคราะห์: แม้จะมีการใช้วัตถุดิบเป็นผ้า แต่โรงงานต้องนำมาวัดตัว ตัดเย็บ ปักโลโก้กรมตามขนาดเฉพาะบุคคล ถือเป็น “สัญญาจ้างทำของ” ไม่ใช่การซื้อเสื้อผ้าสำเร็จรูปที่วางขายในห้างสรรพสินค้า

⚙️ Case 3: การจัดซื้อเครื่องสูบน้ำขนาดใหญ่พร้อมติดตั้ง (สัญญาผสม)

สถานการณ์: จัดซื้อปั๊มน้ำมูลค่า 5 ล้านบาท ค่าติดตั้ง 3 แสนบาท

วิเคราะห์: วัตถุประสงค์หลักคือตัวเครื่องสูบน้ำ และมูลค่าของพัสดุสูงกว่าค่าบริการติดตั้งอย่างมาก กรณีนี้จัดเป็น “สัญญาซื้อขายพร้อมติดตั้ง” สรรพากรให้ถือว่ายอดรวมเป็นสัญญาซื้อขาย (หัก WHT 1%)

🚧 Case 4: งานผลิตและติดตั้งป้ายจราจรและไฟสัญญาณ

สถานการณ์: ทำป้ายบอกทางขนาดใหญ่บนถนนสายหลัก

วิเคราะห์: ป้ายต้องออกแบบ คำนวณโครงสร้างวิศวกรรม หล่อฐานรากคอนกรีต และติดตั้งเข้ากับสถานที่เฉพาะ งานประเภทนี้ศาลปกครองและกรมบัญชีกลางตีความว่าเป็น “สัญญาจ้างทำของ / งานจ้างก่อสร้าง”

💡 ติดปัญหาการตีความ TOR หรือต้องการที่ปรึกษาการประมูลงาน e-GP?

ทีมงานมืออาชีพจาก บริษัท สแตรทตันซอฟท์เทค จำกัด พร้อมช่วยเหลือคุณในการตรวจสอบเอกสาร TOR วิเคราะห์ความเสี่ยง ตลอดจนการยื่นอุทธรณ์ผลการจัดซื้อจัดจ้างอย่างถูกต้องตามกฎหมาย!

📞 ติดต่อที่ปรึกษา e-Bidding Professional

6. 💡 กลยุทธ์การวิเคราะห์ TOR สำหรับผู้ประกอบการเพื่อป้องกันข้อผิดพลาดทางสัญญา

ก่อนกดตกลงเสนอราคาในระบบ e-GP ของกรมบัญชีกลาง ผู้ประกอบการควรปฏิบัติ Step-by-Step Check ดังนี้:

  1. ตรวจสอบหมวดหมู่ของประกาศ e-Bidding: ดูว่าหน่วยงานจัดกลุ่มประกาศไว้ในประเภท “ซื้อ” หรือ “จ้าง”
  2. วิเคราะห์สัดส่วนเนื้องาน (Work Breakdown Structure): พิจารณาว่าเนื้องานมุ่งเน้นที่การส่งมอบพัสดุสำเร็จรูป หรือมุ่งเน้นทักษะ การรับประกันผลงาน และการบริการ
  3. ตรวจสอบร่างสัญญาแนบท้าย TOR: ดูอัตราค่าปรับรายวันว่าระบุ 0.1% หรือ 0.2% และดูว่ามีข้อกำหนดเรื่องการปิดอากรแสตมป์หรือไม่
  4. คำนวณ Cash Flow เรื่องภาษีหัก ณ ที่จ่าย: การถูกหัก WHT 3% แทนที่จะเป็น 1% จะส่งผลกระทบต่อสภาพคล่องเงินสด (Cash Flow) ของบริษัทอย่างมาก ต้องเตรียมแผนรองรับกระแสเงินสดให้ดี
  5. ส่งข้อวิจารณ์ร่าง TOR (ถ้ามีข้อผิดพลาด): หากพบว่าหน่วยงานกำหนดประเภทสัญญาผิด เช่น งานสั่งทำพิเศษแต่เขียนเป็นสัญญาซื้อขายพร้อมปรับ 0.2% ผู้ประกอบการสามารถส่งข้อวิจารณ์ผ่านระบบ e-GP เพื่อขอให้แก้ไขปรับปรุงได้ก่อนเปิดยื่นซอง! 📝✨

7. 🏛️ แหล่งอ้างอิงทางกฎหมายและหนังสือสั่งการกรมบัญชีกลาง (External Authority References)

บทความนี้เรียบเรียงขึ้นโดยอ้างอิงจากฐานบทบัญญัติทางกฎหมาย หนังสือสั่งการ และแนวทางปฏิบัติอย่างเป็นทางการของหน่วยงานภาครัฐ ดังนี้:

  • พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560: มาตรา 4 (นิยามคำว่า ซื้อ และ จ้าง) และ มาตรา 93-105 (การทำสัญญาและการบริหารสัญญา)
  • ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560: ข้อ 162 (การกำหนดอัตราค่าปรับรายวัน) และ ข้อ 168 (การตรวจรับพัสดุ)
  • ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์: มาตรา 453 (ซื้อขาย) และ มาตรา 587 (จ้างทำของ)
  • คำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป. 4/2528: เรื่อง สั่งให้ผู้จ่ายเงินได้พฤติยกรรมสั่งจ่ายมีหน้าที่หักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย
  • หนังสือสั่งการคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ (กวพ.): ด่วนที่สุด ที่ กค (กวพ) 0405.2/ว 119 เรื่อง แนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการกำหนดอัตราค่าปรับ

8. ❓ FAQ 30 คำถาม-คำตอบ ที่พบบ่อยที่สุดเกี่ยวกับการซื้อหรือจ้างในงานราชการ

รวมคำถามและคำตอบเชิงลึก 30 ข้อ เพื่อไขข้อข้องใจให้แก่ผู้ประกอบการและเจ้าหน้าที่จัดซื้อจัดจ้างภาครัฐแบบชัดเจน 100% 💡👇

Q1: สัญญาซื้อขายสินค้าสำเร็จรูป ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายกี่เปอร์เซ็นต์?
ตอบ: หากหน่วยงานราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นผู้จ่ายเงินค่าซื้อสินค้าสำเร็จรูป จะหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายในอัตรา 1% ของยอดเงินก่อนภาษีมูลค่าเพิ่ม ($VAT$) ตามคำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป. 4/2528
Q2: สัญญาจ้างทำของ ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายกี่เปอร์เซ็นต์?
ตอบ: สัญญาจ้างทำของ หักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตรา 3% ของยอดเงินก่อนภาษีมูลค่าเพิ่ม ($VAT$)
Q3: อัตราค่าปรับรายวันของสัญญาซื้อขายตามระเบียบพัสดุฯ กำหนดไว้เท่าใด?
ตอบ: ระเบียบกระทรวงการคลังฯ พ.ศ. 2560 ข้อ 162 กำหนดให้อัตราค่าปรับกรณีผิดนัดส่งมอบสัญญาซื้อขายอยู่ที่ 0.20% ต่อวัน ของมูลค่าพัสดุที่ยังไม่ได้ส่งมอบ
Q4: อัตราค่าปรับรายวันของสัญญาจ้างทำของตามระเบียบพัสดุฯ กำหนดไว้เท่าใด?
ตอบ: กำหนดไว้อัตรา 0.10% ต่อวัน ของมูลค่าตามสัญญา (เว้นแต่งานจ้างก่อสร้างที่อาจระบุระหว่าง 0.01% – 0.10%)
Q5: ทำไมค่าปรับของสัญญาซื้อขายถึงแพงกว่าสัญญาจ้างทำของถึง 2 เท่า?
ตอบ: เพราะสินค้าซื้อขายมักเป็นสินค้าสำเร็จรูปที่มีในท้องตลาด ผู้ขายสามารถจัดหามาส่งมอบได้ง่ายกว่างานจ้างทำของที่ต้องใช้เวลา กระบวนการผลิต และฝีมือแรงงานเฉพาะทาง ภาครัฐจึงกำหนดอัตราความรับผิดสำหรับการซื้อขายไว้สูงกว่าเพื่อเร่งรัดการส่งมอบ
Q6: สัญญาจ้างทำของ ต้องปิดอากรแสตมป์เท่าใด และใครเป็นผู้จ่าย?
ตอบ: ต้องปิดอากรแสตมป์ในอัตรา 1 บาท ต่อทุก 1,000 บาท (หรือ 0.1%) ของมูลค่าสัญญา โดยเป็นหน้าที่ของผู้รับจ้างที่จะต้องซื้อและปิดอากรแสตมป์พร้อมขีดฆ่าให้เรียบร้อย
Q7: สัญญาซื้อขายทั่วไปต้องปิดอากรแสตมป์หรือไม่?
ตอบ: โดยหลักทั่วไป สัญญาซื้อขายสินค้าพัสดุไม่อยู่ในบังคับต้องปิดอากรแสตมป์ตามประมวลรัษฎากร เว้นแต่เป็นสัญญาเฉพาะ เช่น สัญญาซื้อขายเรือ สัตว์พาหนะ หรือสัญญาที่มีข้อตกลงบริการอื่นเกี่ยวเนื่อง
Q8: หากใน TOR เขียนว่า “สัญญาซื้อขายพร้อมติดตั้ง” จะต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายเท่าใด?
ตอบ: พิจารณาจากสาระสำคัญ หากมูลค่าสินค้าเป็นหลัก และค่าติดตั้งเป็นเพียงส่วนประกอบเล็กน้อย หัก 1% แต่ถ้าหากต้องมีการปรับแต่ง ผลิต หรือติดตั้งเป็นงานหลัก ให้ถือเป็นจ้างทำของและหัก 3% ทั้งสัญญา
Q9: งานพิมพ์หนังสือ เอกสาร หรือแผ่นพับ จัดเป็นซื้อขายหรือจ้างทำของ?
ตอบ: ถือเป็น “จ้างทำของ” เนื่องจากโรงพิมพ์ต้องนำกระดาษและหมวดพิมพ์มาพิมพ์ตามแบบ เนื้อหา และขนาดที่หน่วยงานรัฐกำหนดเป็นการเฉพาะ ไม่ใช่หนังสือสำเร็จรูปที่มีวางขายทั่วไป
Q10: การสั่งตัดชุดยูนิฟอร์มข้าราชการจัดเป็นการซื้อหรือการจ้าง?
ตอบ: จัดเป็น “จ้างทำของ” เพราะต้องตัดเย็บตามขนาดรูปร่างและรูปแบบเฉพาะของหน่วยงานนั้นๆ
Q11: การซื้อคอมพิวเตอร์แบบสำเร็จรูป (Branded PC) จัดเป็นการซื้อหรือการจ้าง?
ตอบ: จัดเป็น “การซื้อขาย” เนื่องจากเป็นสินค้าสำเร็จรูปจากโรงงานผู้ผลิต มีรหัสสินค้าและสเปกมาตรฐาน
Q12: การว่าจ้างพัฒนา Web Application / Mobile App ถือเป็นการซื้อหรือจ้าง?
ตอบ: ถือเป็น “จ้างทำของ / จ้างบริการ” มุ่งเน้นผลสำเร็จของ Code และฟังก์ชันงานตามที่ผู้ว่าจ้างต้องการ
Q13: กรณีรับงานจ้างทำของ แต่ผู้รับจ้างไปซื้อสินค้าสำเร็จรูปมาส่งมอบได้หรือไม่?
ตอบ: ไม่ได้ เว้นแต่สินค้านั้นตรงตาม Spec และรูปแบบที่สัญญากำหนด และได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ
Q14: จุดรับรู้ภาษีมูลค่าเพิ่ม (Tax Point) ของสัญญาซื้อขายเกิดขึ้นเมื่อใด?
ตอบ: เกิดขึ้นเมื่อมีการส่งมอบสินค้า หรือโอนกรรมสิทธิ์ หรือเมื่อรับชำระเงิน หรือเมื่อออกใบกำกับภาษี (แล้วแต่เหตุการณ์ใดเกิดก่อน)
Q15: จุดรับรู้ภาษีมูลค่าเพิ่ม (Tax Point) ของสัญญาจ้างทำของเกิดขึ้นเมื่อใด?
ตอบ: เกิดขึ้นเมื่อได้รับชำระเงินค่าบริการ/ค่าจ้าง หรือเมื่อออกใบกำกับภาษี หรือเมื่อได้ใช้บริการ (แล้วแต่เหตุการณ์ใดเกิดก่อน)
Q16: หากส่งมอบงานล่าช้าในสัญญาจ้างทำของ ค่าปรับคิดจากยอดใด?
ตอบ: คิดจากยอดราคางานจ้างตามสัญญาเต็มจำนวน (ก่อน VAT) คูณอัตราค่าปรับรายวัน 0.1%
Q17: หากส่งมอบงานล่าช้าในสัญญาซื้อขาย ค่าปรับคิดจากยอดใด?
ตอบ: คิดจากราคาพัสดุที่ยังไม่ได้ส่งมอบ แต่หากพัสดุที่ยังไม่ได้ส่งมอบทำให้พัสดุที่ส่งมอบแล้วใช้งานไม่ได้ ให้คิดค่าปรับจากราคาพัสดุทั้งสัญญา
Q18: ผู้รับจ้างสามารถขอสงวนสิทธิ์ลดหรืองดค่าปรับได้ในกรณีใดบ้าง?
ตอบ: กรณีเกิดจากความผิดของหน่วยงานรัฐ, เหตุสุดวิสัย (Force Majeure), หรือเหตุเกิดจากพฤติการณ์ที่ผู้รับจ้างไม่ต้องรับผิดตามกฎหมาย ตาม พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้างฯ มาตรา 102
Q19: หากถูกปรับเกิน 10% ของมูลค่าสัญญา หน่วยงานรัฐมีสิทธิทำอย่างไร?
ตอบ: หน่วยงานรัฐมีสิทธิบอกเลิกสัญญา และยึดหลักประกันสัญญา พร้อมแจ้งชื่อเป็นผู้ทิ้งงาน (Blacklist) ได้
Q20: สัญญาจ้างก่อสร้างจัดเป็นสัญญาซื้อขายหรือจ้างทำของ?
ตอบ: จัดเป็นสัญญาจ้างทำของประเภทหนึ่งที่มีกฎหมายและระเบียบพัสดุเฉพาะควบคุม (จ้างก่อสร้าง)
Q21: กรณีซื้อวัตถุดิบมาผลิตสินค้าเองในโรงงานเพื่อนำไปขายให้รัฐ จัดเป็นซื้อหรือจ้าง?
ตอบ: หากผลิตเป็นสินค้ามาตรฐานของโรงงานและขายให้แก่บุคคลทั่วไปด้วย จัดเป็น “สัญญาซื้อขาย”
Q22: หากหน่วยงานรัฐออก TOR ผิดประเภท (งานจ้างแต่เขียนเป็นซื้อ) ผู้ประกอบการทำอย่างไรได้บ้าง?
ตอบ: สามารถยื่นหนังสือขอให้อธิบายหรือส่งข้อวิจารณ์ร่าง TOR ในระบบ e-GP ช่วงฟังวิจารณ์ร่าง TOR ได้
Q23: สัญญาจ้างเหมาบริการบุคคลธรรมดา (เช่น จ้างทำความสะอาด) หักภาษี ณ ที่จ่ายเท่าใด?
ตอบ: หักภาษี ณ ที่จ่าย 3% เช่นเดียวกัน หากเข้าลักษณะจ้างทำของ/จ้างบริการ
Q24: การสั่งซื้อเฟอร์นิเจอร์ Built-in จัดเป็นการซื้อหรือการจ้าง?
ตอบ: ถือเป็น “จ้างทำของ” เพราะต้องออกแบบ ผลิต และติดตั้งให้เข้ากับพื้นที่เฉพาะของอาคารนั้นๆ
Q25: การซื้อเฟอร์นิเจอร์ น็อคดาวน์ (Knock-down) สำเร็จรูป จัดเป็นการซื้อหรือการจ้าง?
ตอบ: ถือเป็น “สัญญาซื้อขาย” แม้จะมีบริการยกไปประกอบติดตั้งให้ก็ตาม
Q26: ใบเสร็จรับเงิน/ใบกำกับภาษีของงานจ้างทำของ ต้องระบุรายละเอียดอย่างไร?
ตอบ: ต้องระบุข้อความ “ค่าจ้างทำของ…” หรือ “ค่าบริการ…” ให้ชัดเจนตรงตามใบงวดงานและสัญญา
Q27: สัญญาจ้างทำของสามารถโอนสิทธิเรียกร้องการรับเงินให้ธนาคารได้หรือไม่?
ตอบ: ทำได้ ตามระเบียบพัสดุฯ และมาตรา 306 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ โดยต้องทำหนังสือแจ้งโอนสิทธิให้หน่วยงานรัฐยินยอม
Q28: ความรับผิดในความชำรุดบกพร่องหลังส่งมอบ (Guarantee Period) ของสัญญาซื้อขายกี่ปี?
ตอบ: ขึ้นอยู่กับ TOR และเงื่อนไขสัญญา โดยทั่วไปงานซื้อขายมักจะกำหนด 1 ปี งานจ้างก่อสร้าง 2 ปีขึ้นไป
Q29: หากผู้รับจ้างไม่ยอมปิดอากรแสตมป์ในสัญญาจ้างทำของ จะมีผลอย่างไร?
ตอบ: สัญญานั้นจะไม่สามารถใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งได้ จนกว่าจะเสียอากรแสตมป์และเงินเพิ่มตามประมวลรัษฎากร (อาจโดนปรับถึง 6 เท่า – 31 เท่า)
Q30: สแตรทตันซอฟท์เทค ให้บริการที่ปรึกษาเรื่องสัญญาและ e-Bidding อย่างไรบ้าง?
ตอบ: บริษัท สแตรทตันซอฟท์เทค จำกัด (https://e-bidding.pro) ให้บริการจัดอบรมคอร์สประมูลงานภาครัฐ e-GP & e-Bidding, ตรวจสอบวิเคราะห์ TOR, คำนวณราคากลาง, และเป็นที่ปรึกษาการบริหารสัญญาจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐแบบครบวงจร 🏆✨

🏆 ก้าวสู่ความเป็นมืออาชีพในการประมูลงานภาครัฐกับ Stratton Softtech

อย่าปล่อยให้ความเข้าใจผิดเรื่อง “จ้างทำของ” และ “ซื้อขาย” มาทำให้ธุรกิจของคุณต้องเสียค่าปรับหรือพลาดโอกาสคว้างานราชการมูลค่าหลักล้าน!

🏢 บริษัท สแตรทตันซอฟท์เทค จำกัด
🌐 เว็บไซต์หลัก: https://e-bidding.pro
📞 โทรศัพท์: 097-9676457
💬 Line ID: stratton | Line OA: @strattonsofttech
✉️ อีเมล: [email protected]

🔍 SEO Metadata & Keyword Technical Specifications

SEO Article Title (TH): “จ้างทำของ” vs “ซื้อขาย” ในระเบียบจัดซื้อจัดจ้างฯ ต่างกันอย่างไร? มีผลกับภาษีและค่าปรับแค่ไหน

English Title Translation: Difference Between “Work Contract” (Hire of Work) vs “Sale Contract” in Government Procurement Regulations: Impact on Taxes and Penalties

Focus Keywords: จ้างทำของ กับ ซื้อขาย ต่างกันอย่างไร, ภาษีจ้างทำของ ราชการ, ระเบียบพัสดุ ซื้อหรือจ้าง

Meta Description: เจาะลึกความแตกต่างระหว่าง “จ้างทำของ” และ “ซื้อขาย” ตาม พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้างฯ 2560 และประมวลรัษฎากร สรุปอัตราภาษีหัก ณ ที่จ่าย 1% vs 3%, ค่าปรับผิดนัด 0.1% vs 0.2%, อากรแสตมป์ พร้อม 30 FAQ ชัดเจนที่สุด!

Secondary / NLP Keywords: e-GP, e-Bidding, สัญญาจ้างทำของ, สัญญาซื้อขาย, ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ราชการ, อัตราค่าปรับรายวัน, อากรแสตมป์ 0.1%, กรมบัญชีกลาง, กรมสรรพากร, ระเบียบกระทรวงการคลัง 2560, บริษัท สแตรทตันซอฟท์เทค จำกัด, e-bidding.pro

Schema / Entity Optimization: Government Procurement, Civil and Commercial Code Section 453 & 587, Revenue Code Withholding Tax, Comptroller General’s Department, Stratton Softtech Co., Ltd.